Loading
  • Voorwoord

ZKN verenigingsjaar 2019

Verenigingsjaar 2019 – Zichtbaar beter


ZKN is de vereniging van klinieken in Nederland. Waar we bijna 30 jaar terug begonnen als nieuwkomer zijn we gegroeid naar een gerespecteerde branche in de zorg. We zitten steevast aan de bestuurlijke tafels waar we gehoord en erkend worden. De afgelopen jaren is het bureau van ZKN gegroeid en geprofessionaliseerd. Eenzelfde beweging zien we in de sector; het aantal patiënten dat naar een kliniek gaat is tussen 2013 en 2018 gegroeid met 47%, naar 910.100 patiënten in 2018. Klinieken nemen 12,9% van de medisch specialistische zorg in Nederland voor hun rekening. In sommige specialismen, zoals oogheelkunde, vindt zelfs 22% van alle zorg plaats in klinieken. Daar waar het aantal patiënten groeide met 47% groeide de omzet met 36%. Klinieken zorgen ervoor dat de zorg betaalbaar blijft.

Ons verenigingsjaar 2019 stond in het teken van het thema “Zichtbaar beter”. Dit hebben de klinieken ingevuld door weer zichtbaar betere kwaliteit van zorg te leveren. Zoals aangetoond in de publicaties van IGJ en Elsevier en in de eigen data-analyse van ZKN. We hebben in 2019 voor het eerst de uitvraag van IGJ indicatoren onder klinieken verzorgd en ons eigen team op het gebied van kwaliteit & veiligheid uitgebreid. Met deze instrumenten kunnen we meer en eerder sturen op basis van kwaliteitsdata.

Nu, na afloop van 2018, kijken het bestuur, de leden en het bureau terug op een goed verenigingsjaar. In dit jaarverslag leest en bekijkt u de belangrijkste gebeurtenissen.

We staan ook voor uitdagingen in de sector. Het nieuws stond in 2019 vol met de thema’s zorgplafonds en patiëntenstops. Iets wat speelt bij ziekenhuizen en bij klinieken. We hebben een enquête over de zorgcontractering onder de ZKN-leden gehouden en zijn over de uitkomsten het gesprek aangegaan met de zorgverzekeraars. Op het dossier winst en ondernemerschap hebben we onze verantwoordelijkheid genomen. Leden hebben gezamenlijk het initiatief genomen voor de ontwikkeling van een eigen ZKN governance code, naast de governance code zorg. Met de code committeren onze bestuurders zich aan transparant ondernemerschap en de kwaliteit & veiligheid van de geleverde zorg. Bovenal laten we met onze governance code zien dat we zichtbaar beter willen zijn en ons zelf strengere eisen opleggen dan wettelijk verplicht.

Eind 2019 zijn we gestart met de herijking van de strategie ZKN. Leden, het bestuur en het bureau van ZKN zijn met elkaar aan het werk gegaan om de doelen voor 2020-2025 te formuleren. Dit traject krijgt verder vervolg in het eerste halfjaar van 2020.

We kijken terug op een goed verenigingsjaar en verheugen ons op het jaar 2020, waarin we ons 30-jarig bestaan vieren.

Hanneke Klopper & Paulette Timmerman
Voorzitter bestuur ZKN & Directeur ZKN

  • Resultaat 1
  • Resultaat 2
  • Resultaat 3
  • Resultaat 4
  • Resultaat 5
  • Resultaat 6

Resultaat 1

Lancering van de ZKN governance code


Het jaarlijkse ZKN congres op 13 juni 2019 was een feestelijke dag; de ZKN governance code werd ondertekend door leden en uitgereikt aan minister Bruno Bruins. Onder applaus nam minister Bruins de governance code in ontvangst. Hij geeft aan dat ZKN het op veel terreinen goed doet; “Een zorgaanbieder moet maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en financieel gezond blijven, anders zijn patiënten de dupe. Met deze code zetten jullie een stap in de goede richting bij het centraal zetten van de patiënten van vandaag en morgen.”

De ZKN governance code, die ZKN samen met haar leden heeft ontwikkeld in het project 'Samen best in class' beschrijft criteria op de thema's ‘kwaliteit & veiligheid’ (K&V) en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) waaraan ZKN-klinieken moeten voldoen. De code is door leden officieel aangenomen in een extra ledenvergadering in maart 2019.

Voorzitter Hanneke Klopper: “Als ZKN hebben wij een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wij staan voor zinnige en kwalitatief goede zorg. In het voorjaar van 2018 startten wij daarom gesprekken met onze leden om een governance code te ontwikkelen. En toen ging het snel. Het kan natuurlijk altijd scherper en beter, maar ik denk dat we in een jaar tijd een enorme stap voorwaarts hebben gemaakt. Ik ben ontzettend trots op deze club. Laten we met elkaar blijven leren en verbeteren.”

In oktober kwamen 80 kliniekdirecteuren samen om met elkaar in gesprek te gaan over de implementatie en invulling van de code in hun klinieken. De jaren 2020 en 2021 zullen gebruikt worden als pilotjaren om van te leren en toe te werken naar een definitieve code per 2022.

Resultaat 2

Klinieken met ZKN-keurmerk presteren zichtbaar beter


Kwaliteit en veiligheid (K&V) is een van de belangrijkste pijlers in onze vereniging. Patiënten moeten namelijk blind kunnen vertrouwen op de kwaliteit van de geleverde zorg. Vanuit ZKN ondersteunen we klinieken om ervoor te zorgen dat dit vertrouwen elke dag weer waar gemaakt kan worden.

De kwaliteit en veiligheid van zorg wordt gecontroleerd door de Inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) die haar resultaten jaarlijks publiceert. In aanvulling op IGJ publiceerde ZKN in 2019 haar eigen kwaliteitsonderzoeksrapport ‘Zichtbaar beter’. Dit onderzoek is met behulp van onafhankelijk onderzoeksbureau Panteia opgesteld op basis van de IGJ-data. Hieruit concludeert ZKN dat klinieken met het ZKN-keurmerk zich kwalitatief onderscheiden van klinieken zonder keurmerk. Paulette Timmerman, directeur ZKN: “We onderschrijven de conclusie van IGJ dat klinieken hun zaken grotendeels op orde hebben en dat er tegelijkertijd ruimte is voor verbetering”.

De resultaten uit de IGJ-data worden benut om leden te helpen verbeteren en het ZKN-keurmerk aan te scherpen. In haar jaarlijkse publicatie ‘Beste Klinieken’ (maart 2019) bevestigt Elsevier de toegevoegde waarde van klinieken met het ZKN-keurmerk.

Uit analyses van ZKN blijkt dat klinieken met een ZKN-keurmerk als groep op alle door IGJ uitgelichte risico-indicatoren beter scoren dan klinieken zonder ZKN-keurmerk. De scores van ZKN-keurmerk klinieken laten tevens een duidelijke verbetering zien ten opzichte van voorgaande jaren. Daarnaast vallen een aantal andere zaken op: zo werken ZKN-klinieken altijd met medisch specialisten, terwijl bij 63% van de overige klinieken (niet aangesloten bij ZKN) met medisch specialisten werken. Ook zijn ZKN-klinieken groter, hebben meer personeel en zijn er vaker verpleegkundigen werkzaam bij een ZKN-kliniek versus een niet ZKN-kliniek (54% versus 22%).

Meer kwaliteit en veiligheid in 2019

We namen als ZKN in 2019 zitting in diverse landelijke programma’s over kwaliteit als ‘Tijd voor verbinding’, ‘Uitkomstgerichte Zorg’, ‘Zorgevaluatie & Gepast Gebruik’ en ‘Medicatieoverdracht’. We gingen aan de slag met richtlijn- en indicatorontwikkeling samen met de leden. Daarnaast is op verzoek van de leden een vernieuwing van het ZKN-keurmerk & toetsingsreglement ingezet. Om de groeiende K&V taken ook in de toekomst het hoofd te bieden hebben we eind 2019 ons eigen team uitgebreid.

Resultaat 3

Trots op onze nieuwe cao ZKN!


In juni 2019 is de nieuwe cao ZKN aangenomen. Met sociaal partner Alternatief voor Vakbond (AVV) zijn vernieuwende afspraken gemaakt. De cao is een mooi eigentijds resultaat waar we als ZKN bijzonder trots op zijn. Inhoudelijk sluit de cao nog meer aan bij het unieke karakter en de dagelijkse praktijk van zelfstandige klinieken. Zo zijn er moderne afspraken gemaakt over het indelen van roosters en werktijden. Paulette Timmerman, directeur ZKN: “Door nog beter aan te sluiten bij de dagelijkse praktijk van zelfstandige klinieken verwachten we het werkklimaat én werkplezier voor de medewerkers verder te verbeteren”.

De cao ZKN is met terugwerkende kracht ingegaan op 1 januari 2019 voor de duur van twee jaar. In de cao is afgesproken dat werknemers een loonsverhoging van 3,5% ontvangen per 1 juli 2019, een éénmalige uitkering van 1,25% in september 2019 en een loonsverhoging van 3,25% per 1 februari 2020.

Na de publicatie van de nieuwe cao is er in 2019 verder gewerkt aan het ontwikkelen van modelarbeidsovereenkomsten als service aan de leden. Daarnaast heeft de HR-commissie van ZKN het hele jaar door klaargestaan om ruim 250 HR-gerelateerde vragen van de leden te beantwoorden.

Resultaat 4

Samenwerking in de sector – verbinding door het Hoofdlijnenakkoord MSZ


In 2019 ging het nieuwe Hoofdlijnenakkoord MSZ 2019-2022 (HLA) van start. De doelstelling van het hoofdlijnenakkoord is om de zorg ook in de toekomst van goede kwaliteit en betaalbaar te laten zijn. Het uitwerken van het HLA resulteert in de versteviging van de banden en samenwerking tussen de partners van het akkoord. Gezamenlijk zijn diverse programma’s afgetrapt, vormgegeven en vele stappen verder gebracht. Dit zijn programma’s als Tijd voor Verbinding, Uitkomstgerichte Zorg, VIPP 5, KiPZ en Zorgevaluatie & Gepast Gebruik en Juiste Zorg op de Juiste Plek.

Voor ZKN staat de zorgvraag van de patiënt centraal: welk type zorg is nodig en waar kan die het beste geleverd worden. Dat bepaalt de beweging en inrichting van het zorgveld en maakt dat we de zorg kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar houden. ZKN onderschrijft van harte de uitgangspunten van het HLA en draagt bij aan de verschillende programma’s.

Partners van het hoofdlijnenakkoord:

• ministerie van VWS 
• Federatie Medisch Specialisten (FMS)
• Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
• Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
• Patiëntenfederatie Nederland
• Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)
• Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN)
• Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Resultaat 5

Zorgverzekeraars & zorgcontractering


ZKN is voortdurend in dialoog met haar partners in de zorg zo ook met de zorgverzekeraars. De dialoog wordt gevoerd aan de bestuurlijke tafels, 1:1 en op klinieklocatie. ZKN organiseerde in 2019 diverse werkbezoeken bij klinieken waar onder andere Zilveren Kruis, CZ en VGZ te gast waren. Belangrijke thema’s over Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZOJP), wachttijden, belconsulten, declaratie onverzekerde zorg, evaluatie uniform contract en de zorgcontractering zijn onderwerpen van gesprek. In 2019 was er veel (media-) aandacht voor zorgplafonds en patiëntenstops bij de ziekenhuizen. Klinieken hebben eveneens te maken met deze plafonds zo bleek uit de enquête contractering die ZKN afnam onder haar leden.

ZKN vroeg in de enquête uit hoe de contractering bij klinieken verloopt en specifiek of de gemaakte afspraken in het Hoofdlijnenakkoord MSZ 2019-2022 (HLA) daadwerkelijk een plaats hebben in de individuele afspraken met zorgverzekeraars. Het HLA zou de beweging naar de juiste zorg op de juiste plek (JZOJP) moeten faciliteren tussen en binnen de lijnen van de zorg, gebaseerd op inzicht in uitkomsten van zorg en het principe dat de financiering de patiënt volgt. Ook is afgesproken dat beschikbare capaciteit wordt benut om JZOJP op korte termijn in te gaan zetten. Deze onderwerpen waren daarom specifiek onderdeel van de enquête zorgcontractering 2019.

Eind 2019 vonden gesprekken plaats met de vier grote verzekeraars en de NZA om de uitkomsten van de enquête terug te koppelen. Hierbij is vanuit ZKN specifiek aandacht gevraagd voor het signaal vanuit klinieken dat de transformatie naar de Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZOJP) geen onderwerp van gesprek is bij de onderhandelingen, dat het verschuiven van zorg alleen mogelijk is als de kliniek zelf voor een ‘boterbriefje’ zorgt (budget uit het ziekenhuis wordt overgeheveld) en dat de beschikbare capaciteit van klinieken onvoldoende wordt benut, daar waar wachtlijsten in ziekenhuizen oplopen. Daarnaast is nadrukkelijk aangegeven dat veel klinieken te maken hebben met plafondoverschrijdingen waarbij het maken van aanvullende afspraken maar beperkt mogelijk is.

Zowel de uitkomsten van de enquête als de gesprekken met verzekeraars laten zien dat er grote verschillen zijn in de wijze waarop de individuele contractering verloopt. Er zijn goede voorbeelden zichtbaar, maar tegelijk is er nog veel meer mogelijk om samen met partijen daadwerkelijk de transformatie naar de JZOJP te maken. Daarom zijn met verzekeraars concrete afspraken gemaakt om begin 2020 verder met elkaar in gesprek te gaan over de JZOJP en de rol die klinieken hierin kunnen en willen spelen. Tevens zal ZKN met verzekeraars gaan verkennen op basis van welke criteria zorg daadwerkelijk verschoven kan worden, waarbij geld de patiënt volgt. Tenslotte gaat ZKN verder met verzekeraars in gesprek over de zogeheten regiobeelden en de wijze waarop klinieken hierin nadrukkelijker een plek gaan krijgen.

Resultaat 6

VIPP


VIPP was ook in 2019 een belangrijk thema voor ZKN en haar leden. Het lopende VIPP 2 programma ging zijn tweede en laatste jaar in maar is gedurende het jaar verlengd tot maart 2020. Het VIPP-team heeft zich ingezet voor het ondersteunen van de klinieken met het behalen van de moduledeadlines.

Dit deden zij onder andere door het organiseren van diverse bijeenkomsten voor klinieken, leveranciers en auditoren, het afleggen van zo’n 200 individuele kliniekbezoeken en het delen van best practices van klinieken.

In de loop van 2019 werd ook meer duidelijk over een verlenging van de VIPP-subsidie met een nieuw VIPP 5 programma. Dit nieuwe programma heeft als doel dat zorginstellingen patiëntgegevens kunnen delen met Persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO’s) en dat zorginstellingen onderling veilig gegevens kunnen uitwisselen. ZKN heeft een actieve rol vervult in de totstandkoming van de VIPP5 subsidie samen met de NFU, NVZ en het ministerie van VWS.

Tijdens een slotbijeenkomst in december kwamen deze twee belangrijke VIPP programma’s bij elkaar; een afsluiting van het VIPP 2 programma en een lancering van het nieuwe VIPP 5 programma.

  • Kengetallen & ledenbestand 2019

Kengetallen & ledenbestand 2019










  • Op naar 2020: ZKN 3.0 – 30 jaar ZKN

Op naar 2020: ZKN 3.0


‘Zichtbaar beter’ is niet zo maar een thema. Het is een thema waaraan ZKN inhoud heeft gegeven in roerige tijden binnen de zorg. We zien de positie en het aandeel van klinieken toenemen, al gaat het nog lang niet zo snel als we ons zouden wensen en waar de mogelijkheden liggen. ZKN zit steevast aan de bestuurlijke tafels. De leden zijn betrokken bij alle belangrijke thema’s en leveren waardevolle input voor de te varen koers. Niet voor niets is in de ALV een modernisering van het ZKN-keurmerk voorgelegd, is er een enquête contractering uitgegaan, is de ZKN governance code een feit, is de cao tot stand gekomen, is ZKN medeauteur van het VIPP 5 programma en kunnen we laten zien dat ZKN-keurmerk klinieken zichtbaar beter presteren op kwaliteit.

Is de missie van ZKN voltooid? Nee zeker niet. Klinieken beschikken over behandelcapaciteit die niet volledig wordt benut door de gemaximaliseerde budgetten vanuit zorgverzekeraars. Regelgeving doemt op daar waar ZKN pleit voor zelfregulering. Incidenten bepalen de politieke koers. In 2019 is de verdere basis gelegd voor de rol van klinieken in het zorglandschap als aanjagers van vernieuwing van zorg. Klinieken dragen daar dagelijks aan bij. Binnen de vereniging komen deze goede verhalen en voorbeelden samen. In gezamenlijkheid vooruit dat is wat ZKN kenmerkt.

Kortom: ZKN staat en neemt positie in, wordt herkend en erkend, is actief partner van het HLA in een omgeving waar budgettaire druk en behoudendheid innovatie en groei remmen. Het is tijd om de verworven positie te bestendigen, standpunten verder aan te scherpen en keuzes te maken voor de komende vijf jaar. ‘ZKN 30 jaar’ tijd om te oogsten.

We kijken uit naar een mooi jubileumjaar!